wrapper

Τι είναι τα τσουνάμι?


Τα τσουνάμι είναι μια σειρά από κύματα μεγάλης περιόδου και μεγάλου μήκους κύματος. Δημιουργούνται σε θάλασσες και ωκεανούς εξαιτίας απότομων διαταραχών της θαλάσσιας στάθμης. Τα τσουνάμι προκαλούνται από διάφορους λόγους όπως:

  • ισχυρούς υποθαλάσσιους σεισμούς (που αποτελούν την κύρια αιτία)
  • υποθαλάσσιες κατολισθήσεις
  • ηφαιστειακές εκρήξεις

 

πηγή:http://itic.ioc-unesco.org/

• Η λέξη τσουνάμι είναι ιαπωνική σύνθετη λέξη (τσου: λιμάνι και νάμι: κύμα) και σημαίνει «κύμα του λιμανιού».

• Το τσουνάμι έχει μεγάλη ταχύτητα διάδοσης, που μπορεί στην ανοικτή θάλασσα να φτάσει τα 700-800 Km/h. Το ύψος των κυμάτων στην ανοικτή θάλασσα είναι μικρό, της τάξεως του 1 m. Η ταχύτητα των κυμάτων μειώνεται όταν το κύμα πλησιάζει τις ακτές, ενώ το ύψος του μεγαλώνει, φτάνοντας ακόμα και μερικές δεκάδες μέτρα σε παράκτιες περιοχές.
• Οι συνέπειες των τσουνάμι είναι καταστροφικές στις παράκτιες περιοχές (π.χ. απώλειες ζωών, καταστροφές σε κτήρια, υποδομές, πλεούμενα και στο φυσικό περιβάλλον).

 

πηγή:http://itic.ioc-unesco.org/

 

Πρόσφατα καταστροφικά τσουνάμι
• Το καταστροφικό τσουνάμι που προκλήθηκε από τον σφοδρό σεισμό (Μ=9.2) της Σουμάτρας στις 26 Δεκεμβρίου 2004, έπληξε 12 χώρες του Ινδικού, ενώ 225.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Το καταστροφικό αυτό γεγονός αποτέλεσε ορόσημο για τη διαχείριση του φυσικού αυτού κινδύνου και από τότε διεξάγονται συντονισμένες προσπάθειες για την πρόληψη και αντιμετώπιση των τσουνάμι σε παγκόσμιο επίπεδο, κάτω από την αιγίδα της UNESCO.
• Στις 11 Μαρτίου του 2011 ένας ισχυρότατος σεισμός με μέγεθος Μ=9.0 έπληξε την ΝΑ Ιαπωνία και το τσουνάμι που ακολούθησε έφτασε τα 40 mύψος, ενώ εισχώρησε 5 km στην ενδοχώρα, προκαλώντας το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων. Οι οικονομικές ζημιές έφτασαν τα 210 δισεκατομμύρια $. Επιπλέον, το τσουνάμι προκάλεσε ατύχημα στο πυρηνικό εργοστάσιο στη Fukushima της Ιαπωνίας, δημιουργώντας τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς υπήρξε μεγάλη διαρροή ραδιενέργειας.

Διαχείριση του κινδύνου από τσουνάμι
• Σε χώρες που παρατηρείται αυξημένη συχνότητα και μεγάλη ένταση των τσουνάμι έχει ήδη αναπτυχθεί η διαχείριση αυτού κινδύνου ως δημόσια πολιτική σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης (π.χ. Ιαπωνία, ΗΠΑ). Για παράδειγμα, υπάρχει συστηματική εκπαίδευση στα σχολεία, τακτική εκπαίδευση του πληθυσμού, ασκήσεις εκκένωσης σε παράκτιες κοινότητες και σχολεία, οργανωμένη προειδοποίηση του κοινού σε περίπτωση επερχόμενου τσουνάμι (π.χ. με ηχητικές προειδοποιήσεις) και ειδική σήμανση με υποδείξεις για ασφαλή καταφυγή.
• Στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες μεσογειακές χώρες, που πλήττονται σπανιότερα από καταστροφικά τσουνάμι, η διαχείριση αυτού του φυσικού κινδύνου τόσο σε εθνικό, όσο και σε τοπικό επίπεδο είναι σε εξέλιξη. Ήδη από το 2012 λειτουργεί στην Ελλάδα το Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης Τσουνάμι, ως μονάδα του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και παρέχει υπηρεσίες προειδοποίησης για τσουνάμι στην Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο, αποστέλλοντας μηνύματα προειδοποίησης στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.

Είναι πιθανή η δημιουργία τσουνάμι στην Ελλάδα?
Τα τσουνάμι είναι σπάνια αλλά καταστροφικά. Αν και τα περισσότερα τσουνάμι παρατηρούνται στον Ειρηνικό Ωκεανό, το 10% των τσουνάμι που παρατηρούνται παγκοσμίως λαμβάνουν χώρα στη Μεσόγειο (π.χ. 1755 Πορτογαλία, 1908 Μεσίνα, 1999 Τουρκία, 2002 Στρόμπολι, 2003 Αλγερία). Ειδικότερα για την Ελλάδα, είναι γνωστά μεγάλα και καταστροφικά τσουνάμι που έχουν συμβεί στο παρελθόν, όπως για παράδειγμα:

  • Το τσουνάμι που ακολούθησε την ηφαιστειακή έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης τον 17ο αιώνα π.Χ. και έπληξε τις ακτές της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ σε αυτό αποδίδεται η εξαφάνιση του Μινωικού πολιτισμού.
  • Το τσουνάμι που προκλήθηκε από το σεισμό του 365 μ.Χ. ανατολικά της Κρήτης (Μ~8.5) και κατέστρεψε παράκτιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου (π.χ. Αίγυπτο, Αλεξάνδρεια και Ανατολική Σικελία).
  • Στη σύγχρονη εποχή, ο σεισμός του 1956 στην Αμοργό (M=7.5) προκάλεσε τσουνάμι που κατέκλυσε τις νότιες ακτές της Αμοργού και τη βόρεια ακτή της Αστυπάλαιας με κύματα ύψους 25 m και 20m αντίστοιχα.

  geogr distribution ts

 

amorgos

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για να προστατευθούμε από ένα τσουνάμι?

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας:

tsunami hazard zone

Αν βρίσκεστε σε περιοχή παραθαλάσσια με χαμηλό υψόμετρο

  • Παρότι δεν προκαλούν τσουνάμι όλοι οι σεισμοί μείνετε σε εγρήγορση.
  • Παρατηρείστε αν υπάρχει σημαντική αύξηση ή πτώση της στάθμης του ύδατος, γεγονός που αποτελεί φυσική προειδοποίηση.
  • Απομακρυνθείτε από τη θάλασσα και κατευθυνθείτε σε περιοχές της ενδοχώρας με μεγαλύτερο υψόμετρο. Ένα τσουνάμι μικρού μεγέθους σε ένα σημείο της ακτής μπορεί να μεταβληθεί σε μεγάλο τσουνάμι, σε απόσταση χιλιομέτρων.
  • Μείνετε μακριά από την ακτή. Το τσουνάμι δεν αποτελείται μόνο από ένα μόνο κύμα αλλά από μια σειρά από κύματα οπότε επιστρέψτε μόνο αφού ενημερωθείτε από τις αρμόδιες Aρχές ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. 
  • Μην πλησιάζετε τις ακτές για να παρακολουθήσετε ένα επερχόμενο τσουνάμι. Όταν το δείτε ίσως είναι αργά για να το αποφύγετε.

 Περισσότερες πληροφορίες

http://hl-ntwc.gein.noa.gr/ (Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης Τσουνάμι)

http://neamtic.ioc-unesco.org/

http://www.ioc-tsunami.org/

 

 

 

 

 

A- A A+
Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες που ενισχύουν την εμπειρία σας στο patt.gov.gr. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies.